LAKTAŠI, 24.maja – Selo Kadinjani  je razbijenog tipa; kuće su pretežno locirane po brežuljcima. Graniči se sa selima Aleksići, Boškovići, Dovići, Jaružani, Malo Blaško i Ćetojevići.

Kadinjani2
Sjevernom stranom protiče rijeka Turjanica, a južnom Vukešnica. Rijeka Vukešnica se ulijeva u Slatinsku rijeku, a  obe se na jednom mjestu ulijevaju u Turjanicu. Poznatiji izvori su Dušanića bunar, Vujmilovića bunar, Jagodnjača, Kršića bunar, Lončarevac, Ivanovac (Lukina voda), Studenac i Potrebica.

Teren je pretežno brežuljkast, uglavnom nagnut prema jugu, pa je povoljan za gajenje žitarica (pšenica, kukuruz, zob, ječam), a dobro uspijevaju sve vrste voća.

Kadinjani
Od brda poznatija su Vujmilovića, Vujasinovića, Vukovića i Radinkovića brdo, a postoji Rimov, Seksenov i Ciganski brijeg, te Stankovića sokak i Kadina strana. Pored ovih poznatiji toponimi su: Glavica, Kadjenica, Kućišta, Rastoke, Stolovača…
Stanovništvo Kadinjana bavi se poljoprivredom, a manji dio je zaposlen u Laktašima, Banjaluci i inostranstvu.
Zaseoci su: Bašići, Dušanići, Madžari, Stankovići Gornji, Stankovići Donji, Crnogaće…
Godine 1932. otvorena je prva škola u Kadinjanima u koju su išli đaci iz Aleksića, Boškovića, Jaružana, Kadinjana, Ljubatovaca, Ćetojevića i okolnih sela. Prvi učitelj je bio Svetozar Mitrović. Škola je radila do početka Drugog svjetskog rata kada je porušena. Po završetku rata, pored stare škole napravljena je druga, manja, koja je radila do katastrofalnog zemljotresa 1969. godine. Danas se na tom mjestu nalazi ruševina zarasla u šipražje. U blizini je spomenik narodnom heroju Rudiju Čajavecu koji je na tom mjestu poginuo 2. jula 1942.
U selu postoje dvije crkve, osveštane 2003. i 2005. godine, i dva groblja. U Donjim Kadinjanima je Crkva Sv. vlm. Marine (Ognjene Marije), a u Gornjim Sv. Vasilija Ostroškog Čudotvorca.
Godine 2007. manji broj kuća je dobio vodu iz gradskog vodovoda. Otada voda se uvodi postepeno, tako da je preostalo još nekoliko kuća koje nemaju gradsku vodu. Selo je dobilo električnu energiju 1971, a telefonske priključke 2000. godine.

Kadinjani 1

Solunski dobrovoljci su bili: Ilija Bašić i Đorđo Vrančić, a u austrougarskoj vojsci je poginuo Tešo (Stevo) Stanković.
Poginuli borci u Drugom svjetskom ratu: Bogdan Bašić, Dragan Gligorić, Dušan Madžar, Ratko Kuruzović, Ostoja Tešanović, Miomir Vujasinović. Aktivisti NOV: Milan Kuruzović, Stojan Stanković, Milica Tešanović. Na spomen-ploči u Ćetoje- vićima ispisana su imena: Bogdana Bašića, Dušana Madžara, Ratka Kuruzovića, Ostoje Tešanovića i Stojana Stankovića.
Kao pripadnik JVO poginuo je Vele Račić (1947).
U ratu 1992 – 1995. poginuli su borci VRS: Dragan Vrančić (1970-1992); Slobodan Vujasin (1969-1993); Grujo Vujmilović (1963-1993); Dragan (1974-1995) i Tomo Gligić (1950-1994); Milorad Gligorić (1953-1995); Zoran Pejić (1958-1993) i Mla- den Račić (1948-1995). Poginuo je i Miloš Vrančić (1968-1991).
Njihova imena su ispisana na spomen-ploči kod MZ Jaružani.

Pouzdanih podataka o porijeklu stanovništva nema, ali postoji zanimljivo narodno predanje o nastanku imena sela. U Donjim Kadinjanima bila je velika šuma (oko 50 dunuma), zvana Kađenica. Čobani su u njoj, za vrijeme turske vlasti, napravili „sudnicu za kadiju”. O jedno stablo su objesili svog čobanina. Naletio je zec, a čobani su pomislili da je kadija, pa su se uplašili i razbježali. Onaj čobanin je ostao da visi i tako je umro. Pretpostavlja se da je po tome selo dobilo ime – Kadinjani.

U Kadinjanima, ispod brda na sjevernoj strani, očuvani su toponimi Turija, Rimov brijeg i Kućišta, što ukazuje da je tu bilo staro naselje i srednjovjekovno selo Turija. Može se dovesti u vezu sa tvrđavom Gradina (u Šušnjarima), koja je odatle udaljena oko 6,5 km, pa čak i sa srednjovjekovnim gradom Glaž.

Godine 1885. Kadinjani su, najvjerovatnije, bili uključeni u popis Slatine.
Godine 1895. Kadina Mala je imala 48 domaćinstava, 43 kuće (jedna nenaseljena), i 280 „istočno-pravoslavna” stanovnika – 280 (148 m. i 132 ž.)
Prema popisima, Kadinjani su 1901. imali 38 domaćinstava, sa 258 stanovnika (130 m. i 128 ž.); 1910. – 54 domaćinstva i 353 stanovnika (190 m. i 163 ž., 349 „srpsko-pravoslavna” i
četiri muslimana); godine 1921. – 384 pravoslavna stanovnika; 1948. – 137 domaćinstava i 789 stanovnika; 1953. – 834 stanovnika; 1961. – 795; 1971. – 701 (697 Srba, jedan Hrvat i troje iz reda ostalih); 1981. – 604 (547 Srba, 56 Jugoslovena, jedan iz reda osta- lih); 1991.- 175 kuća i 623 stanovnika (593 Srba, 18 Jugoslovena, sedam Hrvata i pet iz reda ostalih).
Krajem 2011. selo je imalo 181 domaćinstvo, 291 kuću i vikendicu, a u domaćinstvima je živjelo 511 stanovnika (506 Srba i četiri Ukrajinca).
Najbrojnije porodice su Stanković (34 domaćinstva, 44 kuće, 111 stanovnika), slave Arhanđelovdan (16 porodica), Đurđev- dan (9), Jovanjdan (5), Trifundan (1), Pokrov Presvete Bogorodice (1); Gligić (24, 29, 65), slave Đurđevdan; Vujmilović (19, 32, 62) – Jovanjdan, osim jedne porodice koja slavi Mitrovdan; Dušanić (14, 18, 37) – Jovanjdan; Vuković (13, 16, 34) – Sv. Ignjatija; Madžar (7, 9, 25) – Nikoljdan.
U selu su zastupljena i sljedeća prezimena: Bašić, Vujasin, Vujasinović, Janković, Jerinić, Radanović, Radinković, Ra- dić, Trivić – slave Đurđevdan; Brdan, Mišić – Časne verige; Vasilić – Ilindan; Vrančić – Ivanjdan; Vujanić, Seksen – Lučindan; Gligorić, Zvjerac, Jagodić, Ribić, Rogić, Tilić, Tomaš, Ćerketa, Škorić – Nikoljdan; Đukić, Jakša, Jovanović – Sv. Ig- njatija, Jošić i Partalo – Vratolomije, Pejić – Sv. Pantelejmona, Petreš – Jovanjdan, Račić – Aranđelovdan, Crnogaća – Sv. Vasilija.
Ostali su vikendičari i njihova prezimena nisu u ovom popisu. Pustih kuća ima 24, a praznih (vlasnici rade u inostranstvu) i vikendica (čija su prezimena zastupljena u selu) ima pedesetak.

Od poznatijih ličnosti, u selu su rođeni Svetozar Ćerketa, Slavko Stanković i Borko Radinković, privrednici, dr Tomo Vujmilović, Uroš Madžar, društveno-politički aktivista.

IZVORI: Popisi u BiH 1885, 1895, 1910, 1921, 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine; Lična arhiva.

LITERATURA: V. Popović: Slatinski kraj u npoutnocmu, Laktaši 2002; Laktaši i Narodnooslobodilačkoj borbi i revoluciji 1941-1945, Laktaši 1981;
Prvi šematizam mitropolije Banjalučko-Bihaćke za godipu 1901, 103; Statistički pregled, 2; Spomenica poginulim borcima opštine Laktaši 1991- 1995, Laktaši 2007.

Izvor: Živko Vujić, LAKATŠKA ŽUPA (prošlost i sadašnjost), Laktaši, 2013.

 

Vojislav Ananić