LAKTAŠI, 09. maja – Selo u opštini Laktaši, udaljeno sedam km sjeveroistočno od opštinskog centra, 11 km od Klašnica i 2 km od magistralnog puta Klašnice-Prnjavor. Prostire se na površini 12,177 km2, a smješteno je između 117 i 257 m n. v. Kroz selo prolazi asfaltni put izgrađen 1976. godine. Kuće su razbijenog tipa i pretežno su locirane oko glavne saobraćajnice. Graniči se sa selima Gumjera, Drugovići, Miloševci i Papažani.

Milosavci2

Sjeverna strana je pod šumom (obronci Gumjere), a zapadnom stranom protiče Vrbas. Poznatiji vodotoci su: Boškovac, Gajićkovac, Gumjera i Ćugumovac. Teren je pretežno ravničarski, uglavnom nagnut prema jugozapadu.
Od brda najpoznatija su Egića, Kovačevića, Predragovića i Ćućunovo brdo. Pored ovih poznatiji toponimi su: Barica, Vrbici, Gradina, Grobljani, Gumjerska kosa, Dolovi, Lug…

Milosavci
Stanovništvo Milosavaca bavi se poljoprivredom, a manji dio je zaposlen u Laktašima i Banjaluci. Uzgaja kukuruz, pšenicu, zob, a dobro uspijeva i voće (šljive, jabuke, kruške, trešnje…)
Poznatiji zaseoci su: Vrančići, Vrhovci, Desančići, Dragičevići, Miloševići, Pavkovići, Predragovići, Rašići, Savići…
Prema nekim izvorima u Milosavcima je postojala Srpska zemljoradnička zadruga, osnovana između 1920. i 1923. godine. Zadruga je snabdijevala seljake najnužnijim industrijskim artiklima i bavila se otkupom poljoprivrednih proizvoda.

fk-zupa-fk-crvena-zemlja
Prva zgrada osnovne škole je sagrađena 1948, a porušena 1954. godine. Potom je izgrađena nova zgrada u kojoj je nastava izvođena do 1960, ali je porušena, pa je izgrađena nova u kojoj je nastava izvođena do 1976. godine. U Milosavcima su najduže radili učitelji Milka i Vojislav Lazić (od 1959. do 1974). Djeca pohađaju osnovnu školu „Ćirilo i Metodije” u Kriškovcima, koja je područna škola OŠ „Mladen Stojanović”, Laktaši.

Kriskovci3
Selo je dobilo električnu energiju 1967, telefonske priključke novembra 1993, a savremeni vodovod je pušten u rad 28. juna 2011. Selo ima prodavnicu mješovite robe i kafić. Društveni dom je zapušten i ne koristi se.

Milosavci1

(1914-1945) i Pajo B. Vrančić (1921-1943), Ljubo (1915-1944), Dušan (1906-1945) i Vasilija Gotovac (1892-1944), Vaskrsija S. Damjanović (1919-1944), Tihomir J. Đurić (1923-1944), Nikola Đ. Krkić (1926-1943), Branko L. Mišković (1906-1944), Zdravko S. (1925-1945), Krstan B. (1924-1944), Čedo B. (1914-1945) i Uroš B. Predragović (1919-1945), Grujo S. Pavković (1916-1945) i Dragoljub Brajić (1928-1943). Njihova imena su ispisana na spomen-ploči kod crkve, koja je otkrivena 1997. godine.
Na spomen-ploči u Kriškovcima nalaze se imena boraca VRS, koji su poginuli u ratu 1992. do 1995: Miroslav Vrhovac (1955-1994), Miroslav Kalaba (1945-1995) i Živko Savić (1953- 1992). Na toj ploči je i ime Željka Miškovića (1971-1991).
Pouzdanih podataka o porijeklu stanovništva i nazivu sela nema. U Austrougarskoj su imali
„grko iztočnjaka domaćinstava u kojima su živjela 315 „istočnopravoslavna” stanovnika (166 m. i 149 ž.). Milosavci su 1895. imali 64 kuće sa 398 „istočno-pravoslavna” stanovnika (207 m. i 191 ž.); 1901. – 60 domaćinstava, sa 408 stanovnika (228 m. i 180 ž.); 1910. – 85 kuća (pet nenaseljenih) i 513 stanovnika (277 m. i 236 ž., 511 „srpskopravoslavna” i dva muslimana); 1921. – 557 pravoslavnih stanovnika; 1931. – 123 sa 774 stanovnika (415 m. i 359 ž.); 1948. – 145 905 stanovnika (469 m. i 436 ž); 1961. – 818; 1971. – 750 (742 Srbina, dva Hrvata i šest iz reda ostalih); 1981. – 657 (626 Srba, 27 Jugoslovena i četiri iz reda ostalih); 1991. – 190 kuća i 595 stanovnika (574 Srbina, 14 Jugoslovena i sedam iz reda ostalih).
Krajem 2012. selo je imalo 185 domaćinstva, 287 kuća i vikendica, a u domaćinstvima su živjela 504 stanovnika .
Najbrojnije porodice su: Predragović (27 domaćinstava, 43 kuće, 73 stanovnika) – slave Jovanjdan; Vrhovac (19, 28, 57) – dio slavi Đurđevdan, a dio Jovanjdan; Savić (16, 20,47) – Sv. Stefana. U Milosavdima žive i porodice: Bilić, Jakovljević, Jevđenić, Lukić, Mišković, Sikimić, Stojanović, Tešinović, Crnadak, Šarić – slave Nikoljdan; Bosančić – Sv. Jovana Zlato- ustog; Vrančić – Ivanjdan; Vranješ – Ilindan; Gajić, Dragiče- vić, Đurić, Kavržić, Milošević, Radetić, Trivić, Ćejić, Ćućun – Đurđevdan; Desančić, Rajić – Markovdan; Đerić, Đugum(ović), Kukolj, Pavković, Stojčić – Jovanjdan; Bubnjević, Egić, Jeremić, Kalaba, Kovačević, Krkić, Sarić – Sv. Stefana; Kekez – Sv. Vasilija; Prosen i Rajić – Markovdan; Kekez i Rašić – Lazarevu subotu; Sandić – Aranđelovdan; Filipić – Lučindan; Šestić – Đurđic.
Od poznatijih ličnosti u Milosavcima su rođeni Dragiša Savić, privrednik i sportski radnik, Ljubo Dragičević, privrednik, te Miloš Šestić, fudbalski reprezentativac Jugoslavije.

IZVORI: Popis u BiH 1879, 1885, 1895, 1910, 1921, 1931, 1948, 1953, 1961, 1971, 198L i 1991. godine; Lična arhiva.

LITERATURA: D. Jovanović, Drugovići, sjećanja i kazivanja, Laktaši 2011; Laktaši u Narodnooslobodilačkoj borbi i revoluciji 1941-1945, Laktaši 1981; M. Ždrale, FK Župa 1977-2007, Laktaši 2008; M. Desančić: 50 godina osnovne
gikole u Kriškovcima, Laktaši 2006; Prvi šematizam mitropolije Banjapučko-Bihaćke za godinu 1901; Spomenica poginulim borcima opštine
Laktaši 1991-1995, Laktaši 2007.

Izvor: Živko Vujić, LAKATŠKA ŽUPA (prošlost i sadašnjost), Laktaši, 2013.

 

Vojislav Ananić