LAKTAŠI, 13. avgusta – Iako smo ovu rubriku na našem portalu posvetili selima koja čine Laktaše, i nazvali je “Selo moje ljepše od Pariza”, ne možemo a da ne pomenemo i Trn, koji po svojim karakteristikama više zaslužuje naziv “naselje”.

Naselje Trn se nalazi u sjevernom djelu Republike Srpske, između gradskih naselja Banje Luke i Laktaša. Neposredno se naslanja na Banjalučku opštinu (od centra grada udaljen je oko 8 km ), dok je od Laktaša udaljeno oko 10 km . Administrativno, od 1957. godine, pripada opštini Laktaši, a po fizionomskim karakteristikama i funkcijama prigradsko je naselje Banja Luke. Prirodno čini vezu  između Banjalučke kotline na jugu i Lijevče polja na sjeveru.

trn1

Naselje Trn smješteno je u jugozapadnom djelu opštine Laktaši i zajedno sa Laktašima i Aleksandrovcem čini glavnu osovinu naseobinskog sistema u opštini. Na jugu i jugozapadu naselje Trn graniči sa Banjalučkim prigradskim naseljem Zalužani, na jugoistoku sa naseljem Priječani, na istoku sa seoskim naseljima Slatina i Šušnjari, na sjeveru, sjeverozapadu i zapadu sa seoskim naseljima Glamočani, Jablan i Bukovica. Prirodno je podjeljen na dvije prostorne cjeline čija granica ide tokom rijeke Vrbas, koje se razlikuju po veličini i reljefu: prva je veća, reljefno ravna aluvijalna terasa, prostire se zapadno od Vrbasa i obuhvata oko 5,5 kvadratnih kilometara ili 65% od ukupne površine naselja, a druga je brežuljkasta, obuhvata oko 3 kvadratna kilometra ili 35% od ukupne površine naselja i nalazi se istočno, na desnoj obali Vrbasa.

Trn se nalazi na obodu panonske nizije. Reljef je pretežno ravničarski, s desne obale Vrbasa je brežuljkasti. Nalazi se u pojasu umjereno-kontinentalne klime. Kroz Trn protiče Vrbas i riječice Stupčevica i Bukovica . U jugozapadnom dijelu nalazi se Trnsko jezero.
Trn3
Pruža se pravcem jug-sjever u dužini oko 3 500 metara, najveća širina je oko 3 000 metara, najuži je na sjeveru, oko 220 metara. Prosječna nadmorska visina je 135m. Površina terasne ravni ima blagi nagib prema sjeveroistoku (na jugu 136m, na sjeveru 134m), te zahvata površinu od oko 8,5 kvadratnih kilometara, na kojoj živi 5 300 stanovnika, prosječne gustine naseljenosti od oko 600 stanovnika na kilometar kvadratni.
Trn4
Trn (površina od oko 6 km 2 ) zajedno sa selima Bukovica (površina oko 9 km 2 ), Glamočani (površina od oko 10 km 2 ), Jablan (površina od oko 14 km 2 ) i Šušnjari (površina od oko 9 km 2 ) čini mjesnu zajednicu upravo sa sjedištem u Trnu. Ukupna površina MZ Trn je oko 48 km 2  (oko 12% teritorije Opštine Laktaši), i broji  11 744 stanovnika (oko 32% od ukupnog broja stanovnika Opštine Laktaši), od toga samo naselje Trn ima 6023 stanovnika.(Podaci po popisu stanovništva u BiH iz 2013. godine) S obzirom da su ovo podaci iz ranijeg perioda, vjerujemo da su danas brojke nešto drugačije.
Trn2
Naselje Trn ima povoljan lokalno-geografski položaj, a najznačajniji faktori su: blizina velikog nodalno-funkcionalnog i potrošačkog centra, važni saobraćajno-komunikacijski pravci (poluautoput Banja Luka-Klašnice, regionalni put Banja Luka-Gradiška, lokalni put Banja Luka-Krčmarice-Trn-Klašnice), blizina aerodroma (udaljenost oko 12 km), blizina Lijevče polja.
275px-Храм_Покрова_превете_Богородице_у_Трну
Zanimljivo je da istorija Trna seže još u doba Rimljana. Prema tome, i s jedne i s druge strane sadašnje ceste nalaze se tragovi rimskih naseobina. Tih tragova ima u Trnu i s desne obale Vrbasa. Rimska cesta je na prostoru današnjeg Trna prolazila kroz oveće naselje koje je imalo svoje ciglane i pogodan smještaj za vojnu posadu. Od Trna rimska cesta prolazi kroz Glamočane i Klašnice istom trasom kojom ide moderna cesta. Odatle je ona najkraćim pravcem pored sela Jakupovci produžavala prema Laktašima.
I  danas se u Trnu na njivama uz cestu, pa i na desnoj obali Vrbasa, nalazi mnoštvo fragmenata od građevinskog materijala upotrebljenog za rimske zgrade. Mještani znaju za stare zidine koje su bile na njivama Tomić Matije, a danas ih više nema, a Đumrukčić Hamid, zemljoradnik iz Trna, pripovijedao je da je 1925 g. u tim zidinama nađena natpisna ploča koja je odnesena u Zagreb. Na humkama po njivama Vidović Ilije često se nalaze odlomci rimskih opeka i keramike, i isto tako i rimski novčići. Humke nisu ništa drugo nego gomile nabacanog kamena, cigle i drugog materijala skupljnog prilikom čišćenja njiva. I druge njive i bašče na lijevoj obali Vrbasa još uvijek izbacuju ostatke rimskog građevnog materijala, fragmente zamljanog posuđa i primjerke rimskog novca.
Slično je i sa najbližim zemljištem na desnoj obali Vrbasa. Naročito su brojni ostaci materijala sa rimskih zgrada na njivama Delić Pere — tačno nasuprot njiva Tomić Matije.
Izvor: OŠ “Desanka Maksimović” Trn, ESAD PAŠALIĆ : RIMSKA CESTA IZMEĐU BANJALUKE I BOSANSKE GRADIŠKE

1 KOMENTAR

Comments are closed.