LAKTAŠI, 22. marta – Na osnovu istraživanja sprovedenog u susjednoj Hrvatskoj, naučnici su došli do zaključka da se u otpadnim vodama nalazi značajan broj korona virusa, te da je on tu dospio najvjerovatnije zbog izlučevina zaraženih osoba.

Kako kažu, količina virusa SARS CoV-2 smanjivala se i povećavala zavisno o broju zaraženih. Početkom decembra bilo je značajnije više, nego na primjer krajem mjeseca. Ako ovo uporedimo sa brojem zaraženih i oboljelih u tom periodu, može se pronaći korelacija.

Hrvatski zavod za javno zdravstvo (HZJZ) u saradnji sa Zagrebačkim otpadnim vodama d.o.o. (ZOV) proveo je projekat ispitivanja otpadnih voda na prisutnost RNA virusa SARS-CoV-2  kao odgovor na pandemiju COVID-19.

Epidemiologija zasnovana na otpadnim vodama predstavlja analizu otpadnih voda radi utvrđivanja prisutnosti bioloških ili hemijskih sredstava u svrhu praćenja javnog zdravlja. Ovakav pristup se ranije koristio za otkrivanje prisutnosti farmaceutskog ili industrijskog otpada, lijekova, virusa i potencijalne pojave bakterija otpornih na antibiotike.

Ispitivanje otpadnih voda na prisutnost RNA virusa SARS-CoV-2, provodi se već u nekoliko zemalja u Svijetu uključujući i neke od država članica Europske unije kao što su na primjer Italija, Nizozemska, Mađarska, Španjolska, Francuska.

Virusne čestice u otpadnim vodama

Izolacija virusne RNA iz otpadne vode ukazuje da su u kanalizacijskom sistemu prisutni dijelovi genetskog materijala SARS-CoV-2 virusa, što potvrđuje da zaražene osobe izlučuju virus fekalijama i ostalim ekskretima u kanalizaciju. Laboratorijskim metodama moguće je izolovati i dokazati dijelove genoma virusne RNA. SARS-CoV-2 može se nalaziti u stolici osoba s simptomatskom ili asimptomatskom infekcijom  te nadzorom otpadnih voda prikupljamo podatke o obe vrste infekcije.

Kontinuirano praćenje otpadnih voda može se koristiti za utvrđivanje trenda trenutnih izbijanja, prepoznavanje novih izbijanja epidemije i prevalenciju infekcija. Uzorcima otpadnih voda ne može se utvrditi koje su osobe zaražene, ali kvantitativna određivanja SARS-CoV-2 u otpadnim vodama mogu pružiti informacije o značajnijim promjenama kretanja infekcije virusom SARS-CoV-2 u populaciji koja je priključena na postrojenje za pročišćavanje otpadnih voda.

Uzorkovanja i ispitivanja

U okviru projekta uzorci otpadne vode uzorkovani su na ulazu i izlazu vode s CUPOVZ ponedeljkom, srijedom i petkom u periodu od 1.12.2020. – 18.02.2021. godine.

Nakon uzorkovanja uzorci su transportirani u laboratorij na dalju obradu odnosno ispitivanje prisutnosti i kvantifikaciju RNA SARS-CoV-2 virusa.

Rezultati

U okviru projekta na Centralnom uređaju za pročišćavanje otpadnih voda grada Zagreba ukupno je uzorkovano 80 uzoraka (ulazna i izlazna voda) pri čemu su svi uzorci ulazne vode, osim uzorak od 18.2.2021., bili pozitivni (39 od 40) dok su svi uzorci izlazne vode bili negativni (40 od 40).

24sata

Početkom decembra na području grada Zagreba bilo je do 3913 aktivnih slučajeva s potvrđenom bolesti COVID-19, te se taj broj do kraja decembra smanjio na ispod 1000. U isto vrijeme broj kopija virusne RNA je znatno viši u prvoj polovici decembra te se smanjuje do kraja mjeseca. Ovo smanjenje korelira sa strožim epidemiološkim mjerama koje su uvedene na području RH od 28. novembra do 21. decembra 2020. godine.

Dokazivanje prisutnosti virusne RNA ne dokazuje viabilnost virusa. Kao što je naglašeno ispitivanje prisutnosti virusne RNA u otpadnim vodama može poslužiti za praćenje trenda kao i za rano upozorenje cirkulacije virusa u populaciji. Praćenje trenda se može koristiti za ublažavanje ili uvođenje mjera na području sliva otpadne vode koji gravitira CUPOVZ.

24sata.hr