LAKTAŠI, 23. novembra – Istorija Laktaša seže u daleku prošlost, a danas o tome svjedoče mnogi arheološki lokaliteti, od kojih su neki prilično poznati stanovnicima i starosjediocima, a o nekima nema podataka uopšte.

Najpoznatiji arheološki lokaliteti na području opštine Laktaši su:

  • Brdašce, Zidine, Jelića gaj (Laktaši);
  • Centar, Pećine, Popovića Brdo (Klašnice);
  • Pećine, Tatići (Glamočani);
  • Veliko brdo, Ciganska glava, Janjića brdo (Slatina);
  • Dvorine, Klepala, Joldžići, Stražbenica, Gradina, Zidine, Lončarine (Šušnjari);
  • Gradina, Orašje (Bakinci);
  •  Gradina (Riječani);
  •  Gradina (Mrčevci)
  •  Luke, Derbabe, Kamenica, Berek (Mahovljani);
  • Džamijetina (Trn);
  • Careva Gora (Devetina);
  •  Crkvina (Maglajani);
  •  Osoj (Malo Blaško);
  • Bijelića glavica (Gornji Drugovići).

7-1

Brdašce – Laktaši

Praistorijsko naselje Brdašce u Laktašima nalazilo se na platou manjeg uzvišenja relativne visine 7 m, koje dominira nad ravničarskim okolnim područjem uz lijevu obalu Vrbasa. Osim tako karakterističnog topografskog položaja, mjesto je bilo povoljno za nastanjivanje i zbog toga što u podnožju uzvišenja izvire ljekovita termalna voda koja je vjerovatno bila korištena već i u praistorijskom periodu. Lokalitet je otkriven 1959. godine, a već 1960. godine na njemu je izvršeno probno arheološko iskopavanje, o kome je do sada objavljen samo kratak prethodni izvještaj1, odnosno potom publikovani nalazi paleolitskih kremenica s ovog lokaliteta

 

Ovo je najbogatije arheološko nalazište na području opštine. Na ovom lokalitetu, najstariji pronađeni predmeti pripadaju mlađem paleolitu. Vrijeme njegovog trajanja kreće se okvirno između 60.000 do 10.000 godina p.n.e. Iz tog perioda otkriveno je 11 kremenih odbitaka uglavnom alatki-rezala.

Stanovnici Brdašca iz tog perioda bili su pripadnici lovačke zajednice.

Smješteni na ovom uzvišenju, vjerovatno pod šatorima od kože, mogli su pratiti kretanje lovnih stada, kojih je pod obroncima Kozare moralo biti u izobilju dok ih je korito Vrbasa snabdijevalo potrebnim kremenom. Paleolitska stanica na Brdašcu sigurno nije usamljeno naselje ove vrste u dolini Vrbasa, i vjerovatno bi intenzivnija istraživanja otkrila nova nalazišta u bližoj i daljoj okolini Laktaša.

turizamlaktasi_9a_290105201540

Iz kasnobronzanog i početka ranoželjeznog doba najviše podataka je dalo nalazište Brdašce. Najbolja potvrda života toga doba na ovim prostorima su bronzana narukvica, šivaća igla i bronzani naočarski privjesak. Ovi predmeti su iskopani 1960. godine, u kulturnom sloju čija debljina iznosi dva metra. Pored njih otkriveni su još i ostaci izgorjelog drveta, zatim brojni primjeri keramičkih posuda, zdjela i šolja različitog oblika, dimenzija i namjene, fragmenti pokretnih peći i ostalih keramičkih proizvoda. 1893. godine, uz nekoliko drugih predmeta, iskopana je i jedna bakarna sjekira iz perioda prelaza iz III u II milenija p.n.e.

 

Izvor: ANALIZA STANJA TURISTIČKE PONUDE OPŠTINE LAKTAŠI/www.anubih.ba