LAKTAŠI, 29.novembra – Nastavljamo priču o dalekoj prošlosti, i našim krajevima. Bogatu istoriju kriju zidine Gradine u Šušnjarima, prenosimo samo dio toga, a mitove i legende o hrabrim ratnicima i lijepim djevojkama, ostavljamo da se prenose s koljena na koljeno.

30127821_1486043814857025_6352866434535653376_n

Gradina – Šušnjari

Gradina u Šušnjarima je naselje koje je formirano u nekoliko nivoa u doba od 1100 – 800. godine p.n.e. Na ovom lokalitetu nalazi se ostaci više kultura i naroda koji su se na ovom području smjenjivali tokom vijekova.

Naselje je imalo sve uslove za mirno stanovanje, a u isto vrijeme i za obranu od neprijatelja koji bi eventualno dospio dolinom rijeke. Na ovom praistorijskom nalazištu, nailazi se i na ostatke rimske kulture kao i postojanje kasnosrednjovjekovnih zidanih utvrda. Srednjovjekovne zidine potvrđuju ostaci zida građenog krečnim malterom i lomljenim kamenom. Ova mala fortifikacija podignuta je najvjerovatnije negdje polovinom XIV vijeka i bila u upotrebi do pada Bosne pod Turke, polovinom XV vijeka. Pronađeni su još i ulomci kasnosrednjovjekovne grnčarije.

Srednjovjekovna tvrđava Gradina podignuta je na kamenitom brežuljku na desnoj obali Vrbasa ispod koje je prolazi rimski put. Brežuljak je visok dvadesetak metara, a pristupačan je jedino s jugoistočne strane. Sa brežuljka se može kontrolisati širok prostor do Vrbasa. Na vrhu se nalazi zaravan orijentisana u pravcu sjeveroistok-jugozapad, duga 40 i široka 35 m. Tvrđava je zaštićena bedemima izgrađenim od kamena. Tu su nađeni ostaci srednjovjekovnih keramičkih posuda. Na ovom lokalitetu nalaze se ostaci više kultura i naroda koji su se na ovom području smjenjivali tokom vijekova

.Šušnjari3
Na lokalitetu Zidine pronađeni su temelji i ostaci crkve najvjerovatnije iz perioda od 10. do 12. vijeka. Zidine su na njivi zvanoj Lončarine (Lončaruša), koja se nalazi na desnoj strani rijeke Vrbas idući iz Banjaluke ka Laktašima, neposredno uz put Trn-Šušnjari-Malo Blaško-Veliko Blaško. Na osnovu pronađenih ostataka pretpostavlja se da je tu postojalo značajnije srednjovjekovno naselje. Najinteresantniji pronalazak je kamen na kome su skicirani crkva u periodu njenog nastanka i njena okolina. Na kamenu se jasno uočava rijeka Vrbas pored koje se nalazi put, a iznad njega utvrđenje (Gradina). Ucrtana su slova IC (Isus Hristos) i vizantijski krst. Na kamenu je prikazan i detalj lova – jelen za kojim trči pas. Smatra se da je to prvi kartografski prikaz na ovim prostorima. U crkvi je pronađeno devet grobova, a oko crkve 23 groba sa nadgrobnim pločama

.Šušnjari2

 

Izvor:

LITERATURA: V. Popovnć: Slatinski kraj u prošlosti, Laktaši 2002/ Laktaši i Narodnooslobodilačkoj borbi i revoluciji 1941—1945, Laktaši 1981; Prvi šematizam mitropolije Banjalučko-Bihaćke za godinu 1901, Spomenica
poginulim borcima opštine Laktaši 1991.

Izvor: Živko Vujić, LAKATŠKA ŽUPA (prošlost i sadašnjost), Laktaši, 2013.

Oština Laktaši