LAKTAŠI, 01. decembra – Kada i kako je HIV nastao vjerovatno će još dugo ostati tajna.Postoji nekoliko teorija o porijeklu HIV-a.

blood-sample-in-test-tube

Teorija o lovcima

Teorija koja je možda i najbolje i najšire prihvaćena jeste ta da je virus potekao iz životinjskog carstva (rezus majmuna,čimpanzi i tzv. čađavih mangabija).Virus poznat kao Simian Immunodeficiency Virus – SIV (virus imunodeficijencije kod majmuna) postoji u carstvu majmuna;gdje su majmuni dobili taj virus,još je nerazjašnjeno.Ostaje i pitanje kako je taj virus prešao sa majmuna na ljude.

Postoje pretpostavke o lovcima koji su jeli zaraženo majmunsko meso ili koje su napali majmuni,međutim,to još nije zaista i dokazano.

Uprkos tome što je ovo samo teorija,postoje zapanjujuće sličnosti između SIV-a.

Teorija o zaraženoj vakcini

Postoji i druga mogućnost;rečeno je da su dijelovi životinjskog organizma miješani sa krvnim proizvodima i onda upotrebljavani za proizvodnju vakcina.Na primjer,postojale su pedpostavke da su organi majmuna miješani sa vakcinama protiv dječije paralize i davani hiljadama ljudi u Kongu tokom 1950-ih godina.(Nedavno je ova teorija oborena – istraživači su uspjeli doći do nekih ostataka vakcina te da otkriju njene komponente.Nisu nađeni nikakvi tragovi životinjskih organa.)

Teorija kalkulacije

Posljednja teorija o porijeklu HIV-a nastala je početkom 2000-te godine kada je tim naučnika izračunao stopu mutacije virusa.Koristeći to saznanje,izračunali su koliko bi se trebalo vratiti u prošlost da bi svi podtipovi HIV virusa imali zajedničkog pretka.Ovaj proces je otkrio da virus potječe negdje od 1930.g.

 

Kakvo god bilo porijeklo virusa,što se možda nikad uistinu neće saznati,ostaje činjenica kako ovaj virus utiče na živote miliona ljudi.

Prva smrt izazvana AIDS-om

Prvi poznati smrtni slučaj prouzrokovan AIDS-om bio je muškarac koji je umro 1950-e godine u Belgiskom Kongu.U to vrijeme uzrok njegove smrti bio je nepoznat.Od tada su istraživači istražili uzorke krvi tog čovjeka i pronašli tragove HIV-a.

Pacijent nula ( patient zero )

Prvi zabilježeni slučaj HIV infekcije u SAD-u je takozvani slučaj ”pacijent nula”.To je termin koji označava prvu zabilježenu osobu koja ima simptome i poslije umire od onoga što sada nazivamo HIV i AIDS.Ovaj je slučaj bila osoba po imenu Gaetan Dugas.On je bio stjuard u avionu i bio je francusko-kanadskog porijekla.Pretpostavlja se da je dobio virus seksualnim odnosom sa nekim muškarcem za vrijeme pauze.Dugas je bio čest posjetilac američkih kupališta za homoseksualce.

Ranih 80-tih većina identificiranih HIV slučajeva u SAD-u su bili muškarci (homoseksualci).Istražujući seksualnu prošlost Dugasa,većina ovih slučajeva ukazivala bi na njega.Ovakvi su slučajevi pronađeni širom SAD-a i pokazuju kako se virus brzo širi za kratko vrijeme.Dugas je na kraju umro 1984.g.

Krvni proizvodi

Krvni su proizvodi prije imali veliku i štetnu ulogu u širenju virusa.1960.g. je u zemljama kao što je Amerika potreba za transfuzijama krvi je drastično prerasla količinu rezervi,tako da se počeo nuditi novac za donacije.Ovo je privuklo mnogobrojne nove donatore,od kojih su neki bili intravenozni narkomani i oni koji su imali mnogobrojne seksualne partnere-veliki broj njih nije znao da je HIV+. Najgore je tek dolazilo:krv je prodavana i distribuirana po cijelom svijetu.

Neki od ljudi koji su najviše bili pogođeni su hemofiličari.

Faktor VIII,tretman koji često koriste hemofiličari,počeo se višestruko primjenjivati 60-tih godina.Faktor VIII nastaje udruživanjem krvi raznih donatora i potom ekstrakcije određenih dijelova iz te smjese krvi.Prije 1991.g. donirana krv u Velikoj Britaniji nije bila skenirana na virus.Tako da u toku ovog perioda HIV,hepatitis C i drugi krvni virusi mogli su se lako prenositi i na ovaj način.

 

Intravenozno uzimanje droga

 

Intravenozno uzimanje droga bilo je i još uvijek je jedan od načina prenošenja HIV-a.70-ih godina ova vrsta uživanja droga je postala vrlo popularana tako da je razmjena igala i ostale opreme bila vrlo česta.

 

aids

Testiranje na HIV jedini je način da se utvrdi da li je neko zaražen HIV-om, uzročnikom side, i trebalo bi da bude sastavni dio brige o zdravlju svakog pojedinca, posebno ako se rizično ponaša.

Rano otkrivanje HIV infekcije omogućava pravovremeno liječenje i kvalitetan i dug život osobama inficiranim HIV-om, kao i zaštitu drugih i sprečavanje prenošenja HIV-a sa majke na bebu.

Svjetski dan borbe protiv side prilika je da se ukaže na potrebu kontinuiranog dostavljanja lijekova za terapiju HIV pozitivnim osobama, na važnost testiranja, kao i promjene svijesti ljudi o osobama koje su inficirane HIV-om i odnosu javnosti prema njima, njihovim partnerima i porodicama.
Iako je za mnoge ljude HIV/AIDS hronična bolest, postoji mnogo onih koji nemaju pristup liječenju i koji postaju stigmatizovani, diskriminisani i čija ljudska prava se svakodnevno krše.

Posebno je zabrinjavajući broj adolescenata, odnosno mladih starosne dobi od 10 do 19 godina koji su pozitivni na ovaj virus, a kojih ima 2,1 milion.

Virus se najčešće prenosi seksualnim putem, a nešto rjeđe zaraženom krvlju, sa zaražene majke na dijete tokom trudnoće, porođaja ili dojenja. Virus se ne može prenijeti uobičajenim socijalnim kontaktima niti putem životinja.

 

 

N1/ www.znanje.org